KHOLICHI YA VULULAMI
MILAWU YA NTOLOVELO YA SWITSHUNXO
SWA NKWETLEMBETANO
MILAWU YA NTOLOVELO YA SWITSHUNXO SWA NKWETLEMBETANO YI HLENGELETIWE HI XIYENGE XA MFUMO, VULETERI BYA VULAWURI, KHOLICHI YA VULAWURI.
Ku na ku hambana ka nkoka exikarhi ko ahlula nkwetlembetano na ku pfuna lava khumbhekaka ku ololoxa nkwetlembetano.
Eka vuahluri, munhu loyi a nga ri ki xiphemu eka nkwetlembetano u teka xiboho eka nkwetlembetano naswona xiboho xexo xi nga tirhisiwa ehenhla ka lava khumbhekaka.
Laha munhu loyi a nga khumbhekiki eka nkwetlembetano u pfuneta lava khumbhekaka ku ololoxa nkwetlembetano naswona hi n?wi vula muahluri.
Laha lava khumbhekaka eka nkwetlembetano va phahlelana mariyeta ku nga ri na ku nghenelela ka munhu wa vunharhu, leswi ku va mbuyelo wa endlelo ra nkanelo exikarhi ka lava khumbhekaka.
TINDLELA TA VUAHLURI TA XITSHUNXO XA NKWETLEMBETANO
Munhu loyi a tekaka xiboho eka nkwetlembetano i muahluri.
Vaofisiri va vululami etikhoto va kuma matimba yo ahlula hi ku thoriwa ku ya hi swipimelo swa palamende.
Naswona swa ha endleka leswaku lava khumbhekaka ea nkwetlembetano va yisa nkwetlembetano wa vona leswaku wu ahluriwa eka munhu loyi va twananaka leswaku a va muahluri. Eka ku hambana, Mintlawa leyi khumbhekaka va katsa xinawana lexi va pfumelelanaka leswaku nkwetlembetano wihi kumbe wihi lowu humelelaka exikarhi ka vona ehenhla ka kontiraka wu ta hundziseriwa eka muahluri. Muahluri a nga tivisiwa eka kontiraka kumbe xinawana xi nga nyika ndlela yo thola muahluri, xikombiso gqweta leri thoriweke hi Law Society.
Hambi swi ri tano ntwanano wo yisa vuahluri a wu lavi ku hlamuseriwa hi ndlela leyi. Eka muganga wun?wana, kumbe ndyangu ku nga va na ntwanano lowu nge nkwetlembetano wu ta yisiwa ku kuma xiboho hi nhloko ya muganga kumbe ndyangu hikuva swi vekiwe kahle ku ya hi xintu.
VUAHLURI ETIKHOTO
Minkwetlembetano leyi bohiwaka hi muofisiri wa vulawuri loyi a thoriweke hi mfumo.
Mintlawa leyi khumbhekaka a va na ku tihlawulela leswaku muofisiri wa vulawuri ku ta va mani.
Tindlela ti bohiwe hi milawu ya tikhoto, palamende kumbe xintu.
Tindlela ti nga va leti hambanaka kumbe to xopela.
Ti nga tikela lava khumbhekaka ku ya emahlweni va nga ri na vayimeri va swa nawu.
Xiboho xi fanele xi va hi ku landzelelana loku faneleke.
Xiboho xi boha lava khumbhekaka.
Xiboho lexi endliweke hi muofisiri kumbe maendlelo ya swisolo.
Xiboho ku nga ha endliwa xivilelo ehenhla ka xona kumbe xi yisiwa eka khoto ya le henhla.
Swiboho swa Khoto ya le Hansi swi nga ha langutisisiwa hi vuntshwa.
Hakanyingi mbuyelo ku va wo hlula/lahlekeriwa.
Hi xitalo la lahlekeriwaka u hakela mali ya magqweta.
A ku na tihakelo ta khoto handle ka mali ya xitempe loko ka ha sunguriwa.
Tiva: Tikhoto letitsongo ta swikoxo a ti katsiwi eka endlelo ro xopela naswona Mintlawa leyi khumbhekaka a va nge yimeriwi hi magqweta.
VUAHLURI
Mintlawa leyi khumbhekaka va hlawula vaahluri.
Muahluri a nga va la tokoteke eka mhaka yeleyo.
Mintlawa leyi khumbhekaka va nga hlawula eka tindlela.
Xilaveko xa muyimeri wa nawu xi ya hi ndlela leyi hlawuriweke.
Muahluri a nga bohiwi hi swiendlo swo sungula.
Xiboho xi boha lava khumbhekaka.
Xiboho xi fanele ku endliwa xileriso xa khoto lexi faneleke ku tirhisiwa.
A ku na xivilelo eka khoto ? ku nga twananiwa hi ku endla xivilelo eka vaahluri van?wana.
Swiboho swi nga langutisisiwa hi vuntshwa eka Khoto Nkulu.
Hakanyingi mbuyelo ku va wo hlula/lahlekeriwa.
Hi xitalo la lahlekeriwaka u hakela mali ya magqweta.
Tihakelo ta vaahluri ti hakeriwa hi Mintlawa leyi khumbhekaka.
KU OLOLOXA NKWETLEMBETANO HI LAVA KHUMBHEKAKA
MINKANELO
Mintlawa leyi khumbhekaka ya tiololoxela swiphiqo hi yoxe.
A ku na ntlawa wa vunharhu lowu pfunetaka hi nkwetlembetano.
Ndlela ya mafambiselo yi le mavokweni ya mintlawa.
Ntlawa wun?wana na wun?wana wu nga tirhisa vatsundzuxi va nawu, kambe a swi bohi.
Swiboho swa swintshunxo swi endliwe ku va mintwanano (kontiraka).
Mbuyelo wu lawula hi matimba na vuswikoti bya mintlawa.
A ku na tihakelo ta swa nawu handle ka loko u tirhisile mutsundzuxi wa swa wena wa wena..
VUAHLURI
Mintlawa leyi khumbhekaka ya tiololoxela swiphiqo hi yoxe.
Ntlawa wa vunharhu wa pfuneta eku ololoxeni nkwetlembetano.
Ndlela ya mafambiselo yi le mavokweni ya muahluri hi ku tirhisana na mintlawa.
Swiboho swa swintshunxo swi endliwe ku va mintwanano.
Mbuyelo wa hlohloteriwa kambe a wu lawuriwi hi muahluri.
Mbuyelo wu tala ku va wo hlula.
Mintlawa yi hakela muahluri, loko ku ri na tihakelo.
Leri i endlelo laha ntlawa wa vunharhu, muahluri, a pfunaka mintlawa ku ololoxa nkwetlembetano wa vona. Swi nga hlamuseriwa tanihi ku pfuneta eka minkanelo.
Hi xikongomelo, ku yisiwa ka nkwetlembetano eka muahluri hi minlawa ku fanele ku va leswi va swi tsakelaka, kambe nawu, xintu kumbe ntwanano wu nga lava leswaku mintlawa yi yisa nkwetlembetano eka muahluri.
Muahluri a nga teki xiboho ehenhla ka mintlawa. Ntirho wa muahluri i ku pfuna mintlawa ku ololoxa nkwetlembetano hi yoxe.
Muahluri u fanele ku ringeta ku pfuna mintlawa ku fikelela ntwanano eka nkwetlembetano ku endlela leswaku ku nga vi na loyi a lahlekeriwaka. Leswi i swa nkoka loko mintlawa yi ta ya emahlweni na vuxaka, hikuva ku hlundzuka loku twiwaka hi muhluriwa ku endla leswaku vuxaka bya kahle byi nga ha yi emahlweni.
A ku na nawu lowu lawulaka vuahluri hi ku angarhela, kambe ku na tinxaka ta maahlulelo leti tlakukaka no nyikiwa hi nawu xik. nkwetlembetano wa swa nawu hi Nawu wa Vuxaka bya Mintirho na minkwetlembetano ya swa mbango exikarhi ka swiyenge swa mfumo hi Nawu wa Mafambiselo ya swa Mbango wa 1998. Laha ku nga ri ki na milawu yeleyo, endlelo na ku hlawula ka muahluri swi le mavokweni ya mintlawa. Ntwanano wo ahlula wu nga humelela loko nkwetlembetano wu va kona, kumbe mintlawa yi nga, hi ku vona leswaku ku nga va na minkwetlembetano eka nkarhi lowu taka, yi nga twanan leswaku minkwetlembetano yeleyo yi nga ololoxiwa hi ndlela ya vuahluri.
Ntwanano wo yisa nkwetlembetano eka muahluri a swi bohi wu tsariwa, kambe ntwanano lowu tsariweke wa pfuna hikuva wu kumisisa kahle no veka erivaleni endlelo ra hinkwavo lava khumbhekaka.
Muahluri u na ntirho eka mintlawa ku va na xihundla. Xo biha, nawu wa Afrika Dzonga a wu pfumeleli vaahluri nkateko wo ala na vumbhoni eka vutivi bya khoto lebyi lavekaka hi nkarhi wo ahlula. Eka timhaka ta vaaki nkateko wu va kona xikan?we-kan?we eka vuhlanganisi hinkwabyo lebyi nga na xikongomelo xo ololoxa nkwetlembetano naswona mintlawa yi nga ka yi nga fikeleli leswi hi ku twanana leswaku vuhlanganisi hinkwabyo lebyi nga xiphemu xa endlelo ra vuahluri byi va na nkateko. Eka mafambiselo ya swa vugevenga byo fana no koxa nkateko, swi nge humeleli loko muahluri a vitiwa ku ta nyika vumbhoni.
Hi xitalo, muahluri a nga bohiwi hi nawu ku va na tidyondzo to karhi, kambe i swa nkoka leswaku muahluri u fanele ku twisisa hi vuenti milawu leyi lawulaka maahlulelo na milawu leyi faneleke, ku fana na nawu wa ?audi laterem partem?.
